weblog

Nieuws

Maandag te Gent: Kritarchie als praktisch alternatief

Discussie na het seminarie.

Maandag gaat het laatste seminarie over rechtsfilosofie door. In dit laatste seminarie behandelt prof. Van Dun de praktische vraag hoe recht en veiligheid zonder staat in het verleden heeft gewerkt, vandaag de dag al werkt, en in de toekomst zou kunnen werken.


> Bekijk de locatie en wegbeschrijving

> Schrijf je in op Facebook

> Zie Michaëls leessuggesties op het forum

Commentaren op de blog

Het is eindelijk zover: bezoekers kunnen commentaren schrijven onder de blogposts. We kijken uit naar jullie feedback, suggesties en discussies!

Zestig jaar 'Human Action'

alt

Dit jaar valt de zestigste verjaardag van Ludwig von Mises' magnum opus 'Human Action'. Vertrekkend vanuit onweerlegbare stellingen over het menselijk handelen, zogenaamde 'a priori' waarheden, bouwt von Mises zijn deductieve raamwerk zorgvuldig op tot een volwaardige wetenschap van het menselijk handelen waarin de micro- en macro-economische realiteit verenigd worden: de praxeologie. Met deze buitengewone tour de force won Ludwig von Mises een definitieve plaats in de geschiedenis van de 20ste eeuwse economie en filosofie. Human Action mag dan al van jaren zijn, dit totaalwerk blijft tot de dag van vandaag een buitengewoon rijk en relevant werk.

In zijn inleiding verdedigt von Mises de nood aan een omvattende wetenschap van het menselijke handelen:

Lees meer: Zestig jaar 'Human Action'

De schuldenberg van Oost-Europa en de rol van de centrale bank

Schuldenaren failliet, schuldeisers bankroet?

De overheden van het voormalige Oostblok zitten met een totale schuld van tussen de 1,1 en 1,6 biljoen euro (1100-1600 keer duizend miljoen) aan Europese banken. Van dit totaal moet rond de 300 miljard euro al in 2009 terugbetaald worden. Het is echter maar de vraag of hiervan veel in huis zal komen: volgens de cijfers die onder meer in The Economist werden gepubliceerd zijn de Oost-Europese economieën er bijzonder slecht aan toe. Volgens Christian Science Monitor is de staalexport van Oekraïne—een belangrijke poot van de economie daar—op korte tijd met 50 procent gedaald. De externe schuld van Hongarije bedraagt meer dan 100 miljard dollar. Recentelijk zorgde de economische situatie in Litouwen voor rellen en een aftredende regering. De schuldeisers (bank- en kredietinstellingen) van Oost-Europa bevinden zich volgens de krantenredacties vrijwel overal in Europa. Volgens de Telegraph lopen ook de Belgische banken groot risico.

Lees meer: De schuldenberg van Oost-Europa en de rol van de centrale bank

Hyperinflatie: voor de deur of ver van ons bed?

Weimar cartoon, 1922:
Guttenberg und die Milliardenpresse
—"Das habe ich nicht gewollt!"
.

Iemand heeft ooit gezegd: 'Geld is altijd schaars. En als het niet schaars meer is, dan is het geen geld meer." De afgelopen dagen is het geld heel wat minder schaars geworden in Europa. Hoe lang is ons geld nog geld? En wat is het alternatief?


Goedkoop geld en inflatie in Europa

Vorige donderdag verlaagde de Europese Centrale Bank de rente met nog eens een half procent, tot 1,5%. Heel wat commentatoren verwachten dat het gauw naar de één procent zal dalen. Het geld in Europa wordt met andere woorden kunstmatig goedkoper gemaakt, waardoor banken het makkelijker krijgen om leningen uit te schrijven—leningen die uit het niets (zonder dekking van gespaard kapitaal) worden gecreëerd. Het onvermijdelijke gevolg is een nog sterkere stijging van de geldhoeveelheid in de economie. Nog meer inflatie dus.

En daarbovenop komt nog eens de inflatie die gecreëerd wordt door de resem stimulus- en herstelprogramma's waar onze economieën aan worden onderworpen. In Europa is Groot-Brittannië voorlopig kampioen onder de grotere landen: daar heeft de overheid al een duizelingwekkende 20% van het Bruto Binnenlands Product gespendeerd aan zgn. 'bailouts'. De Bank van Engeland heeft er ook de rente verlaagd naar 0,5%, waardoor de pond bijna gratis is geworden. Voorlopig zijn het vooral de kleine economieën die de hardste klappen vangen. Meest opvallende geval is IJsland, waar de inflatie 17% (en stijgend) is. Harvard Law Review vraagt zich af welk land hierna aan de beurt is.

"Maar dat zijn kleine landen met een zwakke munt" hoor je vaak. Met de euro kan dat niet gebeuren, die is 'too big to fail'.

Lees meer: Hyperinflatie: voor de deur of ver van ons bed?

De Spaarparadox: geld uitgeven tegen de crisis?

alt De Volkskrant publiceerde voorbije woensdag een opiniestuk van econoom en nobelprijswinnaar Paul Krugman. Daarin stelt Krugman het volgende:

"Als je wilt weten waar de crisis vandaan is gekomen, zie het dan als volgt: Het is de wraak van de overvloed aan spaargeld.
Die overdaad is er nog steeds. Sterker, zij is groter dan ooit tevoren, nu verarmde consumenten plotseling de deugd van spaarzaamheid hebben ontdekt en de toename van eigendom, die een uitweg heeft verschaft voor alle grote spaartegoeden, tot een wereldwijd bankroet heeft geleid."

Hiermee verwoordt Krugman de "spaarparadox" van inflatie-econoom John Maynard Keynes: spaarzaamheid is steeds een gezonde impuls voor het individu, maar als tijdens een economische crisis alle individuen tegelijk gaan sparen, dan wordt die alleen maar erger. Vandaar het bizarre advies van veel economen: "let's spend our way to prosperity". Wat Krugman echter niet inziet, en de Keynesiaanse economen met hem, is dat de economische crisis feitelijk niet het probleem, maar de correctie van het probleem is. Hierin ligt dan ook de oplossing van de "spaarparadox".

Lees meer: De Spaarparadox: geld uitgeven tegen de crisis?

Rothbard Zomeruniversiteit

Voor de tweede zomer op rij organiseert het Rothbard Instituut de Rothbard Zomeruniversiteit. Met een intensief programma van lezingen, discussies en strategisch denkwerk is de Rothbard Zomeruniversiteit het hoogtepunt van het jaar. De ideale gelegenheid om kennis te maken met de traditie van de Oostenrijkse school van de economie en het natuurrecht, of om uw ideeën hierover verder uit te diepen.

Geïnteresseerden kunnen in hun agenda alvast de periode van donderdag 10 tot zondag 13 september 2009 vrijhouden. Verdere details volgen.

Lees meer: Rothbard Zomeruniversiteit

Rothbard Instituut lid van het Stockholm Network

Het Stockholm Network is een koepelvereniging voor Europese vrijemarkt-denkers en -denktanks. Er staat een profiel van het Rothbard Instituut in de laatste editie van 'Eye on Europe' (p.11).

De crisis van het krediet

Een bijzonder verzorgde en informatieve animatie over de kredietcrisis:

De analyse is evenwel onvolledig: geen woord over de inflatoire rol van de centrale bank of over de wijdverbreide praktijk van het fractioneel reservebankieren (wat de inherent onstabiele aard van het bankwezen verklaart).


> Discussieer mee op het forum.

- - update - -

Yannis tenret postte een interessante analyse van de animatie op zijn blog.

Lezingen over de vrije wil afgerond

Vandaag was de laatste van twee seminaries over de vrije wil, en de voorwaarden daartoe. Ze waren beiden bijzonder veelomvattend en diepgravend, het is dus uitkijken naar het beloofde begeleidende artikel van Jos Verhulst. Voor de aanwezigen en geïnteresseerden heb ik alvast een topic geopend op het forum, met daar een paar links naar onderwerpen die werden behandeld tijdens de lezingen.


> Bezoek het forum

België: noch rechtsstaat noch democratie

In zijn nieuwe artikel "Over democratie en rechtsstaat" analyseert Frank van Dun onder meer de twee concepten 'rechtsstaat' en 'politiestaat':

"Naar staatsvorm is België een politiestaat; de regeringsvorm kan het best als “particratie” worden geduid. Een rechtsstaat is België zeker niet. We hoeven de krant maar te lezen of naar de berichtgeving en oeverloze politieke praatprogramma’s op radio en televisie te luisteren om te weten dat het al overheid is wat de klok slaat. Wie ‘overheid’ zegt, zegt uiteraard meteen ook ‘onderheid’, dat wil zeggen onderdanen. En dat is nu wat er in een rechtsstaat niet is en niet mag zijn. De idee van een rechtsstaat is in oorsprong en in wezen de idee van de rechtmatige ordening van menselijke aangelegenheden waarin de staat als organisatie ter vrijwaring van de rechtsorde geen overheidsmacht, enkel een rechtbeschermende functie heeft."


> Lees 'Over democratie en rechtsstaat' (pdf)

Vrijwillige Slavernij

"Hoe is het mogelijk, dat een machthebber of tiran langdurig in het zadel kan blijven? Étienne de La Boétie (1530–1563) schreef, nauwelijks 18 jaar oud, een klassieke tekst bij uitstek over dit vraagstuk. Zijn antwoord is nog altijd geldig. La Boétie merkte op, dat er op de keper beschouwd niet eens geweld nodig is om een ongewenste heerser van de macht te verdrijven. Het volstaat om ge- woon niet langer te gehoorzamen: ‘En tegen die ene dictator hoef je zelfs niet te vechten. Het enige wat je moet doen is weigeren hem te gehoorzamen. Je hoeft hem niks af te nemen, gewoon niks geven is al voldoende.’ De heerser kan maar in het zadel blijven, zolang de meeste mensen dit niet minstens op passieve wijze accepteren, zo stelt La Boétie met verwondering vast."

Aldus Jos Verhulst, in zijn (overigens briljante) voorwoord op de recente Nederlandse vertaling van 'de vrijwillige slavernij'. Het is niet de eerste keer dat De La Boétie in het Nederlands is vertaald. Dat gebeurde eerder, in 1933, misschien niet toevallig middenin een periode van economische en sociale crisis. De toenmalige inleiding op het boekje is een bijzonder interessante tekst op zich.

Er wordt veel gespeculeerd over de omstandigheden waarin deze gedurfde analyse geschreven zou zijn. Zou Michel de Montaigne, vriend van de auteur, het werk na de dood van De La Boétie een vroegere datum hebben toegeschreven, waardoor het als een 'jeugdzonde' kon worden afgedaan, om te vermijden dat diens naam uit de gratie van de goegemeente zou vallen? Of heeft Montaigne het 'discours de la servitude volontaire' misschien zèlf geschreven?

Dit ongemeen heldere en scherpzinnige werkje, geroemd door onder meer Leo Tolstoy, werd in 2007 in een frisse vertaling uitgegeven door Democratie.Nu. Een echte aanrader!


> Lees 'de vrijwillige slavernij' (pdf)

De laatste exemplaren van 'Het Fundamenteel Rechtsbeginsel'

cover het Fundamenteel Rechtsbeginsel - Frank van Dun

Onze heruitgave van Frank van Duns magistrale Het Fundamenteel Rechtsbeginsel is bijna uitverkocht! U kunt zich nog een exemplaar aanschaffen op een van de seminaries, of het boek bestellen via de website. Het is natuurlijk ook nog steeds integraal te downloaden (pdf).

Voor de lezers van het boek is er, zoals steeds, een facebookgroep.