weblog

Nieuws

De belangrijkste geschiedenisles die je nooit kreeg

Over de grote inflatie in Frankrijk van voor en tijdens de Franse Revolutie, en over hoe vandaag de dag hetzelfde staat te gebeuren.

De eerste grote inflatie van de moderne tijd vond plaats tijdens de Franse Revolutie. Ze werd veroorzaakt doordat de overheid zwaar in de schulden zat en geld uit het niets liet bijdrukken om haar schulden en interesten te kunnen blijven betalen. De bevolking zag de waarde van haar spaarcenten verdampen en kwam protesterend de straat op.

In het Europa van vandaag, met huizenhoge overheidsschulden en een papiergeld dat makkelijker dan ooit wordt vermenigvuldigd, herbergt de episode van het Franse geld een waarschuwing van formaat. Daarmee is ze een van de belangrijkste geschiedenislessen die we op school nooit hebben geleerd.


> Printversie van dit artikel (12pgs., pdf 4 mb)

Lees meer: De belangrijkste geschiedenisles die je nooit kreeg

Nieuwe websites

Met veel plezier neem ik vandaag kennis van 2 nieuwe websites - danku coordinationproblem voor de pointers.

Lees meer: Nieuwe websites

de Mises Academy

Het onnavolgbare Mises Instituut uit Auburn heeft zopas de "Mises Academy" gelanceerd. Een volledig online leerplatform waar je je momenteel voor 3 cursussen kan inschrijven. Voor de toekomst zijn er tientallen nieuwe cursussen gepland.

Nieuw boek Frank van Dun

Het gaat om een collectie essays die in de periode 2002-2004 op zijn website gepubliceerd werden.

Filips de Schone, Valsemunter: Dure Les uit het Verleden

Weinig heersers in de geschiedenis delen de karaktertrek van nederigheid: de hang naar meer invloed en territorium is bij hen veel ruimer bedeeld. Maar koken kost geld, en dus moet ook machts- en gebiedsuitbreiding steeds met klinkende munt bekostigd worden. Dat kan door belastingheffingen en -verhogingen, maar die zijn vanuit het oogpunt van de heerser controversieel en riskant. Veel sluwer en effectiever is het om te kiezen voor inflatie om de staatskas te spijzen.

Een van de meest dramatische voorbeelden van inflatoire machtspolitiek uit onze eigen geschiedenis was de Franse vorst Filips de Schone, die onder meer Vlaanderen binnenviel met zijn leger (we herinneren ons allemaal de Gulden Sporenslag van 1302 in opstand daartegen), de paus gevangenzette, en de orde van de tempeliers liet leegplunderen en uitmoorden. Dit alles bekostigde hij door de inkomsten van reguliere belastingen aan te vullen met inkomsten die voortkwamen uit valsemunterij. En dat laatste was algemeen bekend: In zijn Goddelijke Komedie reserveerde Dante een plekje in de hel voor Filips de Schone, als valsemunter.

Hoe deed Filips de Schone nu aan valsemunterij? Als volgt: hij zorgde ervoor dat binnen zijn territorium enkel de koninklijke munt werd gebruikt, door het gebruik van andere munten te bestraffen. Vervolgens ging hij herhaaldelijk nieuwe soorten munten uitgeven. De oude munten werden verzameld en de koning liet dan nieuwe geldstukken slaan met eenzelfde nominale waarde, maar die evenwel telkens een beetje minder zilver of goud per munt bevatten. Met het overgebleven zilver en goud werden dan munten gedrukt die de koning voor zijn eigen uitgaven gebruikte. Belasting door valsemunterij dus.

Hoe schadelijk dit inflatoire beleid was voor de Vlaamse economie leren we uit de aanklacht die de Graaf Gwijde van Dampierre in 1297 tegen de overheerser Filips de Schone opstelde:

"Wat het graafschap doet leven, zijn de goederen waarvan we gewoon zijn dat ze aangedragen worden vanuit alle delen van de wereld, over land en via de zee, onder bescherming van de graaf. Welnu, die handel hebt u vernietigd. En u spant zich elke dag weer in om die te vernietigen, tot groot nadeel voor het graafschap en voor iedereen in het land. Daar komen zoveel grote kwalen uit voort dat het onmogelijk is ze allemaal op te sommen. U hebt handelaars laten arresteren en hun goederen in beslag laten nemen. Die handelaars waren gewoon voor hun waren munten mee te brengen zoals ze wilden. Die munten waren in Vlaanderen in omloop op hun waarde, en dat leverde profijt en handel van alle goederen op. U hebt de circulatie van die munten verboden, met het bevel dat men in Vlaanderen alleen nog maar uw geld en dat van de graaf zou gebruiken. U hebt hiervoor boetes ingesteld en op vele manieren hebt u geijverd en schade doen ontstaan om uw verbod te doen naleven; U hebt in Vlaanderen geld in circulatie gebracht dat niet meer de waarde had van de oude groten tornesis aan een koers van 10,5 denier parisis, terwijl ze slechts 9,6 denier parisis of 12 denier tornesis waard waren. Dat heeft dan ook de munt van de graaf doen ontwaarden, hoewel die correct was in gewicht en in zilvergehalte, aan vier denieren die vijf denieren van Tours waard zijn. Op die manier zijn handelaren afgeschrikt om nog naar Vlaanderen te komen. En u hebt uw bevelschriften gehandhaafd, ondanks de smeekbeden van de graaf."(1)

Wat we uit deze zevenhonderd jaar oude brief leren is dat inflatiepolitiek ten lange leste voor grote economische onzekerheid zorgt, waardoor handelaren wegblijven en de bevolking verarmt. Een scenario dat we de dag van vandaag herhaald zien, met name op het Amerikaanse en Europese continent, en met uitschieters als Ijsland, Engeland en uiteraard Zimbabwe.


Citaat uit: J.F. Verbruggen, R. Falter: "1302 — Opstand in Vlaanderen".


> Zie ook: "Waarom stijgen de prijzen—wat is inflatie?".
> Zie ook: "
Het gezicht van Hyperinflatie".

De invloed van Keynes


In deze video spreekt Gary North over de invloed die econoom John Maynard Keynes heeft gehad op het denken over economie, maar bovenal ook op de ontwikkeling van het interventionisme in de economie tot op de dag van vandaag. Hat tip: Steven De Klerck.

Gelukkige verjaardag Rothbard!

Murray Rothbard zou vandaag 84 geworden zijn. Beluister een podcast over hem of lees een korte biografie.

Philipp Bagus over de Crisis in Griekenland en de euro

Philipp Bagus, die in september sprak op de Rothbard Zomeruniversiteit, werd recentelijk geïnterviewd door Stephan Molyneux over hoe de Europese Centrale Bank Griekenland al aan het redden is door Griekse staatsobligaties te aanvaarden als onderpand voor haar eigen nieuwe leningen, en over de mogelijke toekomstscenario's voor Griekeland, Europa en de euro.




Meulders de onversaagde

Speelden filosofen tegen elkaar in teams, dan zou de laatste prestatie van jong talent Xavier Meulders ongetwijfeld een overnamebod van een vrijheidslievende topclub hebben opgeleverd. In zijn artikel "Vertoog over de metafysische grondslagen van de staat" verweeft hij moeiteloos geschiedenis, rechtsfilosofie en metafysica met elkaar tot een diepgaande bespiegeling over de oorsprong van de staatsgedachte.

Daarbij houdt Meulders geen blad voor de mond:

Lees meer: Meulders de onversaagde

Vakbonden moeten werken aan de toekomst , niet aan het verleden

Drama’s zoals bij OPEL Antwerpen kan men enkel vermijden mits een toekomstgericht beleid, niet met stakingen om de oude structuren in stand te houden.

Waarom gaat Opel Antwerpen dicht? Waarom ging General Motors tenonder? Waarom wil AB Inbev in ons land afslanken? Waarom verhuizen zoveel bedrijven naar het buitenland?

Het antwoord op die vragen is vrij eenvoudig : de economie is een dynamisch gegeven. De omstandigheden waarin bedrijven functioneren veranderen razendsnel. De technologie evolueert in hels tempo. Bestaande producten verouderen en worden vervangen door nieuwere en betere. De marktomstandigheden wijzigen voortdurend. Nieuwe markten ontstaan en bestaande markten gaan er op achteruit. Heel wat landen, die vroeger tot de ontwikkelingslanden behoorden, staan nu te trappelen om de fakkel over te nemen van de oude industrielanden. Vele van deze opkomende landen kunnen produceren in een ondernemersvriendelijk klimaat, met lage belastingdruk en niet bezwaard door een tsunami aan reglementen, wetten en verordeningen, die bij ons het ondernemersschap maakt tot een Calvarieberg. Hun productie is dan ook heel wat goedkoper. Het is een volkomen logische beslissing van vele bedrijven om hun werkgebied te verplaatsen naar die landen.

Lees meer: Vakbonden moeten werken aan de toekomst , niet aan het verleden

Statistiek in de dierentuin

"De Vrije Economie" is een blog met vaak interessante en altijd toegankelijke artikelen. Zo ook het laatste artikel "Statistiek in de Dierentuin":

Wat je ziet is niet altijd de waarheid. Daar moeten we bedacht op zijn als we om ons heen kijken. Ons zicht wordt belemmerd door dingen die we niet zien of niet willen zien. Onze waarneming is dus beperkt. Dit gaat zo ver dat ook statistisch onderzoek ons beperkte of zelfs foute informatie geeft.

Statistiek is geformaliseerde observatie en analyse van deze observaties. Zo is het verzamelen van gegevens om het BBP vast te stellen statistiek. Maar ook het aantonen van het verband tussen werkgelegenheid en economische groei.

Maar hoe kijken we eigenlijk? Een student biologie kan naar de dierentuin gaan en de tijgers observeren. Hij kan daar veel waarnemingen doen. De tijger slaapt veel, hij is steeds aan het ijsberen en hij wordt regelmatig gevoerd. Maar de bioloog zal nooit iets leren over het gedrag van tijgers. Dat is voor iedereen overduidelijk. Als de student bioloog de conclusie zou trekken dat wilde tijgers altijd ijsberen zou zijn studie snel ten einde zijn. Maar het is niet altijd duidelijk dat we naar een kooi kijken. We zien vaak alleen de tijger en niet de kooi.

> Lees rest van het artikel

--

Update: ook Geenstijl.nl heeft Meijers blog ondertussen opgemerkt.